Dlaczego pościmy w Wigilię?

Jeśli spojrzymy do prawa kanonicznego, dowiemy się, że post obowiązuje we wszystkie piątki roku (niebędące uroczystościami) oraz w Środę Popielcową. Skąd się wziął zatem zwyczaj postu w Wigilię?

Pierwotnie wigilia oznaczała tyle co nocne nabożeństwo, które przygotowywać miało do uroczystości właściwej. Miało ono mieć charakter pokutny, wprowadzać w nastrój modlitewny, być przypomnieniem prawd właściwych dla danego święta.

Jeśli spojrzymy na nasz stół wigilijny, to z pozoru dominują na nim potrawy smaczne, za którymi tęsknimy cały rok i które z lubością pochłaniamy. Post dla naszych przodków oznaczał jednak zupełnie co innego. Pokarmy wystawiane na stół z okazji wigilii nie należały w tamtej rzeczywistości do rarytasów. Można bez większej przesady stwierdzić, że dla możnych były to dania biedoty, a czasem wręcz nędzarzy. Najgorsze kasze, groch lub inne warzywa strączkowe, kapusta (często kiszona), ryby, polewki zbożowe, owoce lasu przypominać miały o ulotności dóbr materialnych i kruchości życia. Ludzie zamożni żyć mieli ze świadomością istnienia świata nędzy pozbawionego radości smaków. Miała to być wspaniała lekcja przed właściwymi świętami, w czasie których na stoły wystawiano dania pełne najrozmaitszych przypraw z najbardziej egzotycznych krajów. To zaś zachęcać miało do jałmużny, będącej kiedyś integralną częścią postu. Jeśli na własnym żołądku ktoś poczuć mógł smak nędzy, tym chętniej – jak myślano – dzielił się własnym bogactwem. Oczywiście ta idea szybko została wypaczona poprzez „licytacje” na ilości pokarmów postnych jakie jedzono w czasie kolacji wigilijnych.

Współczesna Wigilia Bożego Narodzenia jest pozostałością dawnych tradycji. Nie obchodzimy już innych postów wigilijnych, ten przybrał zresztą szczególny charakter. Zasiadając jednak przy wigilijnym stole warto pamiętać o pierwotnym znaczeniu tych wieczerzy, które więcej miały w sobie ascezy i pokory, niż nadziei na wypchanie żołądków.

źródło: Tomasz Leszkowicz / https://histmag.org/dlaczego-poscimy-w-wigilie-12479. CC BY-SA 3.0

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *